Από τα παλιά χρόνια ήταν γνωστός τόπος εκδρομών για τα αξιοθέατα του αλλά και λόγω της φυσικής ομορφιάς.
Το χωριό πήρε το όνομα ΑΡΜΕΝΟΙ όταν ο Νικηφόρος Φωκάς απελευθέρωσε την Κρήτη το 961 μ.Χ. από τους Άραβες και εγκατέστησε στην περιοχή Αρμένιους. Ο οικισμός ωστόσο φαίνεται ότι υπήρχε τουλάχιστον από την παλαιοχριστιανική περίοδο, όπως συμπεραίνουμε από τα ψηφιδωτά δάπεδα που είχαν βρεθεί προ ετών γύρω από το ναό της Παναγίας και καταστράφηκαν εν μέρει, καθώς και τα ευρήματα της ίδιας περιόδου που βρέθηκαν κοντά στο ναό του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου.



Το χωριό μετανομάστηκε σε Ελευθερούπολη το Μάϊο του 1822 όπως πληροφορόυμαστε από τα απομνημονευματα του Καλλινικου Κριτοβουλίδη. Στις 11 -22 Μαΐου 1882 συγκροτηθηκε Γενική Συνέλευση των Κρητών στους Αρμένους και ψηφιστήκε το «Προσωρινόν Πολίτευμα της Κρήτης», καθώς και «Σχέδιον Προσωρινής Διοικήσεως της νήσου Κρήτης», με πρότυπο τις αποφάσεις της Εθνοσυνέλευσης της Επιδαύρου. Εκεί αναφέρεται και η αλλαγή του ονόματος της τότε "Κωμόπολις των Αρμένων" σε "Ελευθερόπλη". Ο χρόνος επαναφοράς του ονόματος ή αν καθιερώθηκε για κάποιο διάστημα το νέο όνομα δεν έχει γίνει γνωστό.

Στην αρχή του 19ου αιώνα οι Αρμένοι ήταν κωμόλης με σχολείο, σχολαρχείο Αρμένων αλλά και σχολείο Θηλέων που παρείχαν υψηλού επιπέδου μόρφωση. Είχε πλήρη επάρκεια αγαθών από τις καλλιέργειες του κάμπου (λαχανικά, όσπρια, σιτάρια, λάδι, κρασί και κτηνοτροφία). Διέθετε 26 καταστήματα όπως φαρμακείο, μαγείρικο, καφενεία, ραφεία, παντοπωλεία, παπουτσίδικα, κουρεία. Στην περιοχή υπήρχαν πολλά ελαιοτριβεία, νερόμυλοι που άλεθαν τα δημητριακά όπως και ρασοφάμπρικα για την επεξεργασία υφασμάτων.

Μοναδικό στον Αποκόρωνα και στολίδι της περιοχής ήταν και το κοσμικό κέντρο του Στρατή Μπουρνάζου ο "ΠΛΑΤΑΝΟΣ" ανάμεσα στις πηγές και τα αιωνόβια πλατάνια. Οι μεζέδες του ήταν πασίνγωστοι μέχρι και στα Χανιά και εθεωρήτο ένα από τα καλύτερα εξοχικά κέντρα των Χανίων. Κάθε Κυριακή έφταναν από τα Χανιά με άμαξες άνθρωποι της τότε υψηλής κοινωνίας. Η μαντάμ Ορτανς και οι αξιωματουχοι των τεσσάρων μεγάλων δυνάμεων που ήταν τότε στην Κρήτη ήταν συχνοι πελάτες του Στρατή Μπουρνάζου.

Ηταν τόσο αναπτυγμένο το χωριό μας που διοργάνωνε πολλούς αθλητικούς αγώνες. Ένας από αυτούς ήταν τα "ΑΠΟΚΟΡΩΝΙΑ" οι οποίοι ήταν σκοπευτικοί  αγώνες και έλαβαν μέρος την πρώτη δεκαετια του 19ου αιώνα. Ο χώρος σκοποβολής ήταν στον λαγγό πίσω από την εκκλησία του Προφήτη Ηλία.


Back to top